a

a

a

อาหารสายยางสำหรับผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับการรักษาด้วยเคมีบำบัด

สำหรับผู้ป่วยมะเร็งที่กำลังรับ เคมีบำบัด (Chemotherapy) ร่างกายจะเกิดภาวะอักเสบทั่วร่างกายและมีการสลายของมวลกล้ามเนื้ออย่างรวดเร็ว อาหารทางสายยางจึงไม่ใช่แค่การให้อิ่มท้อง แต่คือ "การเตรียมความพร้อมเพื่อให้ร่างกายทนต่อยาเคมีได้ครบโดส" ครับ


หัวใจสำคัญของการจัดอาหารสายยางในกลุ่มนี้:

1. เน้นโปรตีนสูงกว่าปกติ (High Protein)

เคมีบำบัดจะเข้าไปทำลายเซลล์มะเร็ง แต่ก็ส่งผลกระทบต่อเซลล์ดีด้วย ร่างกายจึงต้องใช้โปรตีนมหาศาลในการสร้างเม็ดเลือดขาวและซ่อมแซมเนื้อเยื่อ

เป้าหมาย: ป้องกันภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำ (ซึ่งจะทำให้ต้องเลื่อนการให้คีโมออกไป)

วัตถุดิบแนะนำ: เน้น ไข่ขาว เป็นหลัก (อาจต้องใช้ถึง 6-10 ฟองต่อวัน ตามน้ำหนักตัว) หรือใช้ Whey Protein เสริม


2. เสริมสารต้านการอักเสบ (Immunonutrition)

ปัจจุบันมีสูตรอาหารทางการแพทย์ที่ผสมสารพิเศษเพื่อช่วยผู้ป่วยมะเร็งโดยเฉพาะ:

Omega-3 (EPA): จากน้ำมันปลา ช่วยยับยั้งสารอักเสบที่มะเร็งหลั่งออกมา ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้ผู้ป่วยผอมแห้ง (Cachexia)

Arginine & Glutamine: กรดอะมิโนที่ช่วยเสริมภูมิคุ้มกันและช่วยให้ผนังลำไส้แข็งแรง ลดอาการท้องเสียจากผลข้างเคียงของยา


3. การจัดการกับผลข้างเคียงของคีโม

ผู้ป่วยที่ให้คีโมมักมีปัญหาที่ระบบทางเดินอาหาร แม้จะให้ทางสายยางก็ตาม:

อาการคลื่นไส้/อาเจียน: แนะนำให้แบ่งมื้ออาหารเป็น มื้อย่อยๆ 5-6 มื้อ (มื้อละน้อยๆ แต่บ่อย) แทนการให้มื้อใหญ่ 3-4 มื้อ เพื่อลดอาการพะอืดพะอม

ท้องเสีย/เยื่อบุช่องปากอักเสบ: หากผู้ป่วยมีอาการท้องเสียบ่อย ควรใช้สูตรที่มี ใยอาหารละลายน้ำ หรือสูตรที่ย่อยมาแล้วส่วนหนึ่ง (Peptide-based)

📊 ตารางสารอาหารที่เหมาะสม
สารอาหาร   สิ่งที่ผู้ป่วยมะเร็งต้องการ   ตัวอย่างวัตถุดิบ/สูตร
พลังงาน   สูง (30−35 kcal/kg)   เพิ่มน้ำมันรำข้าว หรือ MCT Oil
โปรตีน   สูงมาก (1.2−1.5 g/kg)   ไข่ขาว, เนื้อปลา, อกไก่ปั่น
ไขมัน   เน้นไขมันดี และ Omega-3   น้ำมันปลา, น้ำมันมะกอก
วิตามิน   วิตามินซี, อี และธาตุสังกะสี   ฟักทอง, แครอท, บรอกโคลีปั่น (ต้มสุก)


💡 แนะนำอาหารทางการแพทย์สูตรเฉพาะ (Medical Food)

หากการปั่นอาหารเองทำได้ยาก หรือผู้ป่วยน้ำหนักลดเร็วมาก แนะนำสูตรที่ออกแบบมาเพื่อ "ผู้ป่วยมะเร็ง" โดยเฉพาะ เช่น:

Prosure (มี EPA สูง ช่วยเพิ่มน้ำหนักตัว)

Supportan (โปรตีนสูง พลังงานเข้มข้น มีน้ำมันปลา)

Neo-Mune (สูตรเพิ่มภูมิคุ้มกัน มีอาร์จีนีนและกลูตามีน)


⚠️ ข้อควรระวังพิเศษ

ความสะอาด: ช่วงให้คีโม ภูมิคุ้มกันผู้ป่วยจะต่ำมาก (Neutropenia) อาหารปั่นต้อง สุก 100% และอุปกรณ์ต้องฆ่าเชื้ออย่างดี เพราะการติดเชื้อในกระแสเลือดจากอาหารที่ไม่สะอาดเป็นอันตรายถึงชีวิต

การกรอง: หากปั่นเอง ต้องกรองกากออกให้เกลี้ยงที่สุด เพราะถ้าสายตันและต้องไปเปลี่ยนสายที่โรงพยาบาลในช่วงที่เม็ดเลือดขาวต่ำ จะเสี่ยงต่อการติดเชื้อสูงมากครับ